Grupa Oto:     Bolesławiec Brzeg Dzierzoniów Głogów Góra Śl. Jawor Jelenia Góra Kamienna Góra Kłodzko Legnica Lubań Lubin Lwówek Milicz Nowogrodziec Nysa Oława Oleśnica Paczków Polkowice
Środa Śl. Strzelin Świdnica Trzebnica Wałbrzych WielkaWyspa Wołów Wrocław Powiat Wrocławski Ząbkowice Śl. Zgorzelec Ziębice Złotoryja Nieruchomości Ogłoszenia Dobre Miejsca Dolny Śląsk

Strzelin
Ulica Staromiejska – dawniej Stare Przeworno cz. 2.

     autor:
Share on Facebook   Share on Google+   Tweet about this on Twitter   Share on LinkedIn  
W 1292 r. książę Bolko I Świdnicki nadał Strzelinowi prawa miejskie włączając jednocześnie Stare Przeworno w jego granice. Położenie osady uniemożliwiło jej włączenie w obręb murów obronnych, tym samym Stare Przeworno zmieniło charakter na przedmieście. Tradycje osady miejskiej zachowały się jednak w nowej nazwie – Antiqua civitas czyli Stare Miasto ( w niemieckich czasach Altstadt).

Oddzielenie Starego Miasta od Strzelina murami obronnymi w naturalny sposób utrudniło dostęp mieszkańców przedmieścia do kościoła. Pojawiła się potrzeba wzniesienia własnej świątyni. W ten sposób, na początku XIV w., przy dzisiejszej ul. Staromiejskiej powstał kościół p. w. Najświętszej Panny Marii. Istnieje hipoteza, że nowa świątynia została zbudowana w miejscu niewielkiej, istniejącej wcześniej kaplicy cmentarnej. Kościół służył okolicznym mieszkańcom wyznania katolickiego do czasów reformacji. W 1548 r. znalazł się w rekach protestantów i taki stan rzeczy trwał przez następne dwa stulecia, chociaż na początku XVIII w. świątynia znana była raczej jako kaplica cmentarna.

Sytuacja zmieniła się, po zagarnięciu Śląska przez Prusy i podjęciu decyzji przez króla pruskiego Fryderyka II o osiedleniu w okolicach Strzelina imigrantów czeskich. Pierwsi Czesi znaleźli się w mieście w 1742 r. i osiedlili się w Starym Mieście, ich liczba z każdym rokiem rosła, pojawiła się więc potrzeba organizacji kultu religijnego. Przybysze reprezentowali wyznanie ewangelicko-reformowane oraz bardzo mocno odwoływali się do tradycji czeskiego reformatora z XV w. Jana Husa spalonego na stosie za herezje w 1415 r. Z polecenia króla Fryderyka II osadnicy czescy otrzymali kościół na Starym Mieście, który szybko przystosowali do swoich potrzeb. Świątynia została uroczyście otwarta w 1753 r.

Już na początku czeskiego osadnictwa, wiadomym było, że Stare Miasto nie jest w stanie pomieścić wszystkich przybyszów, dlatego uzyskali oni zgodę na założenie nowych wsi. Pierwsza z nich powstała w bezpośrednim sąsiedztwie Starego Miasta w 1749 r. i otrzymała nazwę Husiniec (dziś Gęsiniec), na pamiątkę Jana Husa. Drugą nazwano Podiebrad (dziś Gościęcice) na cześć króla czeskiego Jerzego z Podiebradu, który w czasie swojego panowania popierał husytów. Wieś zbudowana została w trzech częściach w latach 1763-64. Od 1801 r. osadnicy czescy znaleźli się również w Dębnikach, Pęczu oraz w części Kuropatnika nazywanej potocznie Kaczerki.

Przez następne dwa wieki potomkowie przybyszów z Czech tworzyli na tym terenie wspólnotę etniczno-religijną, kultywując jednocześnie swoją odrębność językową i obyczajową. W wielkim stopniu przyczynili się do wzbogacenia dorobku materialnego i kulturowego żyjących tu od wieków narodów: Niemców, Polaków i Żydów.

Po II wojnie światowej zdecydowana większość czeskiej mniejszości została zmuszona do opuszczenia Polski, bądź wyjechała dobrowolnie do Republiki Federalnej Niemiec i Czechosłowacji. Niewielka wspólnota religijna czeskich ewangelików nie była w stanie - w nowej rzeczywistości – utrzymać zniszczonej, a raczej zdewastowanej świątyni. Kościół czeskich ewangelików przy dzisiejszej ul. Staromiejskiej, nie ucierpiał w wyniku działań wojennych - odmiennie niż inne strzelińskie świątynie – być może dlatego, że nie miał wieży. Przypomnieć należy, że niemieckie władze Strzelina bezpośrednio przed wkroczeniem wojsk radzieckich do miasta w 1945 r. zdecydowały się na wysadzenie w powietrze wież innych kościołów.


Piotr Rozenek



o © 2007 - 2020 Otomedia sp. z o.o.
Redakcja  |   Reklama  |   Otomedia.pl
Dzisiaj
Sobota 29 lutego 2020
Imieniny
Lecha, Lutomira, Wiktora

tel. 660 725 808
tel. 512 745 851
reklama@otomedia.pl